سایز متن   /

در سال‌های نه‌چندان دور، دوستی که در شرکتی بزرگ در یکی از شهرهای صنعتی مرکز ایران شاغل بود، تجربه اقتصادی خود را چنین تعریف می‌کرد که حدود ۵۰ دستگاه اتوبوس و ۳۰ دستگاه سواری پیکان عهده‌دار ایاب و ذهاب ۲۴۰۰ نفر پرسنل شرکت در سه شیفت بودند. ابتدا راننده‌های این شرکت کمترین توجهی به خودرو‌های در اختیار خود نمی‌کردند و مسوولیت آنها محدود می‌شد به حرکت دادن خودروها و جابه‌جایی مسافران. پس از مدتی که برون‌سپاری کارهای خدماتی شرکت‌ها رایج شد و خودروهای شرکت یادشده به رانندگان آنها واگذار شد، به فوریت همه چیز عوض شد. همان خودروهای معیوب، یکباره بسیار تمیز و شیک شدند، دیگر از اگزوز آنها صدای ناهنجار و دود غلیظ درنمی‌آمد، روی صندلی اتوبوس‌ها روکش کشیدند و جلوی آنها وسایل تزئینی آویزان شد و حتی پارکینگ خودروها هم دیگر مثل قبل از واگذاری نبود بلکه بسیار تمیز و نظیف شده بود و حتی نحوه سرویس‌دهی و برخورد هم با مسافران تغییر کرد. به این ترتیب وسایل نقلیه‌ای که قبل از تعلق داشتن به این و آن در اصل متعلق به این مرز و بوم بودند و دارایی‌های ملی ملت و مملکت به حساب می‌آمدند و می‌رفت تا به آهن‌پاره‌هایی تبدیل شوند، با تغییر نگرش در نحوه مدیریت و مالکیت آنها تبدیل شدند به دارایی‌هایی مفید و قابل استفاده و هنوز هم هستند.
در مورد مدیریت و اثرات آن در نحوه عملکرد و نتیجه عملکرد آن در تمام سطوح اقتصادی کشور قبلا داد سخن رفته و در این مقوله کوتاه در بیانی ساده به نحوه مالکیت واحد‌های اقتصادی نظری انداخته می‌شود. گفته می‌شود مالکیت، امری است فطری کمااینکه اگر از طفلی چند ماهه چیزی که در دست دارد، گرفته شود، گریه می‌کند. به این ترتیب این امری فطری و طبیعی است که هرکسی از چیزی که متعلق به خود می‌داند یا احساس مالکیت می‌کند به خوبی محافظت می‌کند. اگر این قاعده مورد قبول قرار گیرد به سادگی می‌توان دریافت که افراد و گروه‌ها نسبت به آنچه مال خود آنهاست دلسوزانه‌تر و بهتر نگهداری می‌کنند تا مال غیر.
بهترین و برجسته‌ترین نماد این موضوع را می‌توان در حاکمیت بخش دولتی بر واحدهای اقتصادی کشور و مقایسه آن با مالکیت بخش‌خصوصی ملاحظه کرد. در یک نگاه کلان می‌توان نحوه نگهداری و مدیریت واحدهای صنعتی و بازرگانی و خدماتی بخش‌خصوصی و دولتی را مقایسه کرد با نحوه نگهداری و تربیت مادر به زن پدر (البته در نسل‌های قبل). بخش‌خصوصی به رشد و کسب سود پایدار و در نهایت اعتلای واحد اقتصادی تحت مالکیت خود می‌اندیشد اما حداقل در ایران به گواهی آنچه دیده می‌شود واحد‌های اقتصادی فرصتی هستند برای گماردن اطرافیان، استفاده از امکانات و تسهیلات واحدها و آنچه اخیرا متداول شده اختلاس و استفاده نامشروع از دارایی‌های واحدهای اقتصادی تحت مالکیت به‌طور مستقیم و مدیریت به‌طور غیرمستقیم. بهترین و بارزترین نمونه این نوع امانتداری ناکارآمد را می‌توان در واحدهای تحت مالکیت و مدیریت انواع صندوق‌های بازنشستگی و سایر واحدهایی که در اصل دولتی و عمومی بوده اما به ظاهر خصوصی نمایانده می‌شوند. این گروه از حاکمان و مدیران دولتی از اعمال هرگونه هزینه‌ای که قیمت تمام‌شده کالای آماده برای فروش را افزایش دهد واهمه‌ای ندارند به جهت اینکه در نهایت سود شرکت کاهش یا حتی منفی هم شود کسی به آنها نمی‌گوید بالای چشمت ابرو. اهم این قسم از هزینه‌ها که کمر سهامدار غیردولتی به‌طور اعم و بخش‌خصوصی به‌طور اخص را خم می‌کند عبارتند از انواع بیمه و مالیات، حقوق و عوارض گمرکی، آب، برق، گاز صنعتی و گاز خوراک و سایر هزینه‌هایی که در بودجه سالانه شرکت به‌عنوان درآمد از آنها نام برده می‌شود. اگرچه دو عامل بیمه و مالیات در ظاهر قضیه شامل هزینه برای تمام سهامداران و صاحبان واحدهای صنعتی، تجاری و خدماتی می‌شوند اما واحد‌هایی که کلا یا بعضا تحت مالکیت دولت هستند را چه باک چون هر نوع پرداخت که در نهایت به خزانه دولت واریز شود در اصل عملکردی جیب به جیب دارد و سهامدار بخش دولتی با بار مالی و فشار مالی مواجه نمی‌سازد. اما بخش‌خصوصی است که کوچک‌ترین افزایشی درمبلغ حق بیمه و مالیات پرداختی و همچنین تغییر در قیمت آب، برق، گاز و روی قیمت تمام‌شده کالایشان تاثیر گذاشته و قدرت رقابت آنها را کاهش می‌دهد و چنین می‌شود که کالاهای خارجی و به‌طور خاص چینی در کشورمان به راحتی و با استقبال عموم مورد پذیرش قرار می‌گیرد. هر‌از‌گاهی که سیاستگذاران و دست‌اندر‌کاران بخش اقتصاد کشور متوجه این واقعیت می‌شوند که اقتصاد دولتی کشور را به سوی رستگاری اقتصادی نمی‌برد، جوگیر شده و بخشی از واحد‌های کاملا دولتی را به شرکت‌ها و هلدینگ‌ها و صندوق‌های دولتی واگذار کرده که اصطلاحا اوایل زیرلب و محض خنده اما حالا به‌طور جدی به خصولتی معروف شده‌اند.
مانع‌تراشی در مورد خصوصی‌سازی به اینجا ختم نمی‌شود بلکه در عین حال که داد و فریاد خصوصی‌سازی تمام فضای اقتصادی کشور را فراگرفته، با تمام قوا سعی می‌کنند کسری‌ها و کمبود‌های مالی خود را از سهامداران بخش‌خصوصی دریافت کنند بدون اینکه هیچ قدرت نظارتی بخواهد یا بتواند مزاحمتی برایشان ایجاد کند. برق صنعتی به ناگاه گران می‌شود بدون اینکه سهامدار غیردولتی بتواند حرفی بزند یا کاری بکند.
دولت محترم میلیاردها ریال به سازمان تامین اجتماعی بدهکار است و این سازمان به جای اینکه با دولت تعامل و رایزنی کند تا بتواند بخشی از طلب خود را دریافت کند، چوب قدرت خود را بر سر آن می‌کوبد که کم‌زورتر است یعنی کارخانه‌داران، صنعتگران و خلاصه آنهایی که ارزش‌افزوده در مملکت ایجاد می‌کنند و از دلالی و واسطه‌گری و رانت‌خواری دور هستند.
چگونه می‌توان انتظار داشت سرمایه‌دار ایرانی یا سرمایه‌گذار خارجی در ایران سرمایه‌گذاری و شغل ایجاد کند در حالی که تمام عوامل ریسک سرمایه‌گذاری مانند خفاش بالای سرش دور دور می‌زنند؟ چگونه می‌توان چرخ‌های صنعت کشور را به چرخش درآورد در حالی که نیرو محرکه‌های این چرخاندن هر روز سنگین‌تر و طاقت‌فرساتر می‌شود. جهت برنامه‌ریزی اقتصادی و سرمایه‌گذاری و اینکه سرمایه طی چه مدتی بازیافت می‌شود، نرخ بازگشت سرمایه چقدر است، خالص ارزش فعلی مبالغ دریافتی آتی چه میزان است، بهره تسهیلات بانکی چقدر خواهد بود. اصلا برای اقدامات مفید اقتصادی اطمینانی وجود ندارد به جهت اینکه تمام عوامل ورودی جهت انجام این محاسبات و برنامه‌ریزی‌ها به‌طور انحصاری دست کسان یا دستگاه‌هایی است که رفع نیازهای آنی خود و اداره تحت مدیریت خود را بر منافع آتی کشور ترجیح می‌دهند و برای اعمال نظر غیرکارشناسانه خود هیچ نظارت و مزاحمتی نمی‌بینند بنابراین به هر شکلی که لازم باشد می‌تازند بر سرمایه‌گذار و سهامدار بخش‌خصوصی. نمونه‌های بارز و برجسته آن اعمال نرخ‌ها و انواع بیمه، ایجاد اقسام مالیات‌ها و عوارض خلق‌الساعه، درج عناوین و عبارات عجیب در قبوض برق و موارد بسیاری از این قبیل هستند. امید است روزی سیاستگذاران، دانشمندان، دانش‌پژوهان و کارشناسان اقتصادی کشور با استفاده از الگوهای پاک و سالم و موفق جهانی، اقتصاد کشور را به سمت و سویی سوق دهند که شایسته این ملک و ملت است

%d8%ac%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%b5%d9%86%d8%b9%d8%aa-%d8%aa%db%8c%d8%aa%d8%b1

دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی