سایز متن   /

مصاحبه اختصاصی “رئیس اداره مشاوره تربیتی شهر تهران با تابان”

سوابق شغلی و تحصیلاتی ابوالفضل رحمانی؛ رئیس اداره مشاوره تربیتی شهر تهران:                                                                     (بخش نخست گفت و گو)

ابوالفضل رحمانی دارای مدرک لیسانس مشاوره از دانشگاه تهران و فوق لیسانس روانشناسی و هم اکنون در حال گذراندن مقطع دکترای تخصصی در رشته روانشناسی تربیتی است؛ وی کار خود را به عنوان مشاور مدرسه آغاز نمود و در ادامه به عنوان کارشناس مسئول مشاوره منطقه ۱۰ شهر تهران و سپس کارشناس مسئول مشاوره اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران و رئیس گروه مشاوره تربیتی – تحصیلی برگزیده شد و هم اکنون ریاست اداره مشاوره تربیتی اداره کل اموزش و پرورش شهر تهران را برعهده دارد.

خبرنگار تابان: تعداد مشاوران برای پوشش مدارس در زمینه هدایت تحصیلی را کافی می دانید؟ در این رابطه اگر آمار و اطلاعاتی از تعداد کل مشاوران مدارس شهر تهران در اختیار دارید، ممنون می شویم با مخاطبان تابان به اشتراک بگذارید؛ فرایند جذ
ب و جایگزینی نیروهای مشاور به چه صورت انجام می گیرد؟

رحمانی:  در خصوص آمار مشاوران فعال در مدارس شهر تهران، تعداد کل مشاوران شهر تهران بالغ بر ۱۰۰۰ نفر مشاور رسمی هستند که مدارس دولتی را پوشش می دهند و علاوه بر آن تعداد بیش از ۳۰۰ نفر مشاور نیز در مدارس غیردولتی با نظارت و ارائه مجوز پس از انجام مصاحبه های تخصصی، به عنوان مشاور تحصیلی و تربیتی فعالیت می کنند. شهر تهران از نظر نیروی انسانی مشاور با کمبود روبروست و این کمبود در مدارس پسرانه چشمگیرتر است. از سال گذشته تمامی مشاوران را برای پوشش فرایند هدایت تحصیلی دانش آموزان پایه نهم به مقطع متوسطه دوره اول منتقل کردیم. الحمدلله این کار به خوبی در شهر تهران مدیریت شد و مجموعه عوامل درگیر در بحث هدایت تحصیلی عملکرد خوبی داشته اند. گزارش مثبت سازمان بازرسی کل کشور از فرایند هدایت تحصیلی نیز مؤید این نکته است و فعالیت های اداره مشاوره تربیتی شهر تهران نیز در این گزارش خوب و مثبت ارزیابی شد.

در زمینه جذب و بکارگماری نیروهای مشاور لازم به ذکر است که از ۷ سال پیش تاکنون هیچ نیروی مشاوری به مجموعه نیروی انسانی مشاور شهر تهران تزریق نشده است ولی در سال جاری با تمهیدی که دولت محترم تدبیر و امید اندیشید، تعدادی مشاور از طریق آزمون استخدامی برگزار شده، به عنوان مشاور در شهر تهران جذب شدند. امیدواریم پس از آنکه مراحل جذب این نیروها نهایی گردید، بتوانند وارد مجموعه شوند و به موفقیت و پوشش هرچه بیشتر فرایند مشاوره در مدارس یاری برسانند.

در نهایت هرچند سند تحویل بنیادین تصریح کرده است که تمامی دوره های تحصیلی و همه مقاطع باید مشاور داشته باشد، اما با نقطه دستیابی به این ایده آل  فاصله داریم که از خداوند می طلبم کمک کند تا در آینده بتوانیم تمامی دوره های تحصیلی را پوشش دهیم و مشاوران ما بتوانند به فرایند ارتقاء سلامت روانی-رفتاری دانش آموزان در مدارس کمک کنند.

خبرنگار تابان: آیا در آینده باز هم شاهد تغییری در فرایند هدایت تحصیلی و انتخاب رشته دانش آموزان خواهیم بود؟

رحمانی: آیین نامه هدایت تحصیلی ثابت است و تغییری نداشته است؛ یک مقدار نغییرات بیشتر در شیوه نامه اجرایی وجود داشته است که طبق اخبار رسیده تدوین شیوه نامه اجرایی در ستاد نهایی گردیده، ولی هنوز ابلاغ نشده است. تغییرات در سال جاری خیلی تغییرات اساسی نخواهد بود و صرفا در شیوه اجرا اعمال خواهند شد؛ بدین صورت که ممکن است بعضی از آزمون ها کم شود و یا نهایتاً تبدیل به چک لیست هایی شوند که دانش آموزان و والدین، دبیران و همکاران این چک لیست ها را در خصوص دانش آموز تکمیل کنند. همچنین ممکن است که این چک لیست ها به صورت آنلاین در سامانه همگام مدارس قرار داده شوند تا همکاران بتواند اطلاعات خواسته شده را در آن ثبت کنند. پیگیرهایی از طرف ستاد انجام شده است که قرار است تمامی فعالیت های مربوط به پرونده های تربیتی مشاوره ای در سامانه همگام انجام گیرد. این پرونده های الکترونیکی نهایتا منجر به صدور برگه هدایت تحصیلی دانش آموز می شوند؛ سامانه همگام نیز یک سامانه فراگیر در آموزش و پرورش است و کاربرد آن در زمینه امور مشاوره ای باعث هماهنگی بیشتر در ساز و کارهای مشاوره ای می گردد. کارهای مقدماتی این فرایند انجام شده است و امیدواریم با آغاز بهمن ماه بتوانیم نام کاربری و رمز عبورها را در اختیار کاربران و همکاران قرار دهیم تا شاهد اجرای بهینه فرایند هدایت تحصیلی در مدارس باشیم. البته این بدان معنا نیست که فرایند هدایت تحصیلی تاکنون در مدارس آغاز نشده باشد! ستاد هدایت تحصیلی شهر تهران فعال شده است و جلسات متعددی با اعضای ستاد برگزار شده است؛ ابلاغ اعضای ستاد صادر شده و شرح وظایف اعضای ستاد نیز مشخص گردیده است. به موازات این اقدامات، در مناطق آموزشی شهر تهران نیز کمیته های هدایت تحصیلی تشکیل شده است و جلسات منطقه ای در حال برگزاری هستند که بحث تبیین و تشریح هدایت تحصیلی را بر عهده دارند. علاوه بر این در تمامی مدارس متوسطه دوره اول شهر تهران، کمیته های هدایت تحصیلی تشکیل شده اند. این کمیته ها در مدارس زیرنظر مدیر مدرسه تشکیل می شوند و ارکان موثر مدرسه از جمله نماینده دبیران و نماینده انجمن اولیاء و مربیان و معاونین مدارس اعضای کمیته هدایت تحصیلی در سطح مدارس هستند که هر کدام وظایف خاص خودشان را دارند و قرار است در بحث هدایت تحصیلی فعال باشند. از نظر ساختار ادرای، دبیرخانه هدایت تحصیلی در استان توسط اداره مشاوره مدیریت می شود و در مناطق توسط کارشناسان مشاوره و در مدارس مشاوران مدارس این مسئولیت را برعهده دارند و قرار است که برنامه های تسهیل کننده برای تبیین هدایت تحصیلی در مدارس عملیاتی شوند.

تاکنون همکاران گزارش های خوب و مثبتی را از مدارس ارسال کرده اند. در جلسه اخیری که با حضور کارشناسان مشاوره مناطق برگزار گردید، تصریح شد که حتماً ارزیابی های خود را از وضعیت چگونگی کمیته های هدایت تحصیلی مدارس به مرکز اعلام نمایند و کم و کاستی ها را نیز بررسی کرده و انتقال دهند. معتقدیم که کمیته های هدایت تحصیلی در سطح مدارس نقش مهمی را در موفقیت فرایند هدایت تحصیلی برعهده دارند و از همین رو در ارزیابی آنها باید بطور دقیق و برمبنای عملکرد انجام گردد از جمله اینکه آیا جلسات کمیته ها در مدارس تشکیل شده است، چه تعداد جلسات برگزار شده، مصوبات جلسات چه بوده، چند درصد از این مصوبات اجرا شده است، چه مصوباتی اجرایی شده و کدام ها اجرا نشده اند؟ مشکلات و دلایل عدم اجرای مصوبات جلسات چه بوده؟ آیا جلسات با والدین دانش آموزان و جلسات با دانش آموزان تشکیل شده است یا نه؟ آیا ارکان مدرسه در خصوص فرایند هدایت تحصیلی توجیه شده اند؟ آیا برنامه ریزی برای اینکه دانش اموزان در اردو و بازدید از هنرستان ها حضور یابند انجام شده است؟ بحث فصل آخر درس کار و فناوری پایه نهم که قرار بوده است مشاور همان پودمان هدایت تحصیلی-شغلی را پیش از پایان بهمن ماه تدریس کنند و چک لیست ها و خودارزیابی هایی که در این فصل دارد را تشکیل کنند و در کارپوشه دانش آموزان، در مدرسه و در اتاق مشاوره مدرسه این موارد بایگانی شوند و مجموعه فعالیت هایی از این قبیل که انشاءالله کمک کنند که فرهنگ سازی و گفتمان سازی در خصوص هدایت تحصیلی بطور موفق انجام شوند تا انشاءالله مشکلات کمتری داشته باشیم.

خبرنگار تابان:  جدی ترین آسیب های مبتلا به دانش آموزان و نظام آموزشی را  چه موضوعاتی می دانید؟

رحمانی: در خصوص آسیب های مبتلابه دانش آموزان، این آسیب ها دسته بندی شده و اداره مشاوره تربیتی و تحصیلی همه ساله میزان موارد آسیب دانش آموزی، مداخلات صورت گرفته در سطح مدرسه ، هسته های مشاوره و مراکز مشاوره را جمع آوری، دسته بندی و به مسولان ذیربط و مدیران آموزش و پرورش ارائه می گردد. علاوه بر آن، اداره مستقلی نیز تحت عنوان “اداره مراقبت در برابر آسیب ها” متولی رسیدگی به این آسیب ها است. این اداره بودجه و اعتبارات مربوط به خود را دارد که عمدتا این اعتبارات را از ستاد مبارزه با مصرف مواد مخدر جذب می کنند؛ اما اشکالی که همکاران ما در تعامل با این موضوع دارند، این است که اعتبارات مذکور توسط این اداره جذب می شوند اما اداره مراقبت در برابر آسیب ها، در سطح مدارس نیروی عملیاتی ندارند؛ یعنی نیروی اجرایی در صف ندارند (مراد تقسیم بندی مرسوم نیروها به صف و ستاد در علوم مدیریتی است) که این مسائل را پیگیری نمایند. مشاوران ما نیز شرح وظائف خود را دارند و قرار است که وظائف خود را انجام دهند. با این اوصاف عمده کارهایی که به آسیب های اجتماعی مربوط است، چون در حوزه تخصصی مشاوران ما قرار دارند، علیرغم اینکه جزو شرح وظائفشان نیست، در مدرسه بر عهده مشاوران گذارده می شوند و مشاورین مجبور هستند این موارد را پیگیری و انجام دهند. البته ما از این بابت که مشاوران مدارس این کارها را انجام می دهند، راضی هستیم ولی باید توجه داشت که این مساله گاه باعث می شود مشاوران ما به کارهای اصلی که در شرح وظائفشان تصریح شده است، نرسند. ما پیشنهاد داده ایم که روی این موضوع تجدیدنظری صورت بگیرد؛ بدین صورت که یا در خصوص آسیب های اجتماعی یک نیروی منتاظر منطقه و متناظر اداره کل که اداره مراقبت در برابر آسیب ها است، در مدرسه پیش بینی شود و یا اینکه اجازه دهند منابع مالی حوزه آسیب ها نیز توسط اداره مشاوره مدیریت شود. در نهایت اگر قرار است که فعالیتی در مدرسه توسط مشاوران پیگیری و انجام شود، ابلاغ آن می بایست از طریق اداره مشاوره و کارشناسی های مشاوره باشد تا این موضوع تضمینی برای اجرایی شدن دقیق آن ها باشد.

خبرنگار تابان: آیا آمارهای رسمی از میزان شیوع آسیب های مذکور در بین دانش آموزان وجود دارد؟

رحمانی: در زمینه آمار و ارقام مربوط به آسیب های اجتماعی بالاخره با تغییر سبک زندگی و محرک هایی که در جامعه وجود دارند، متاسفانه دانش آموزان با آسیب های متنوعی روبرو هستند و این امر یک عزم ملی در خصوص پیشگیری از آسیب ها را می طلبد. الحمدلله اگرچه دیرهنگام، ولی بالاخره مسئولین ارشد نظام به این نتیجه رسیده اند که باید بصورت جدی به مساله آسیب های اجتماعی پرداخته شود. ولی باید توجه داشت که تا این موضوع بخواهد نهادینه شود و همه ارگان ها و تمامی سازمان های ذیربط بخواهند شرح وظائف خود را عملیاتی کنند، ممکن است زمان زیادی صرف شود و این امر عملاً موجب گردد که نتوانیم یک نسل را در مقابل مبتلا شدن به آسیب ها، به دانش، مهارتها و رفتارهای لازم تجهیز کنیم. لذا نیاز است که یک بسیج عمومی و یک عزم ملی در زمینه آسب های اجتماعی اتفاق بیافتد؛ هم فرهنگ سازی بشود و هم اعتبارات خاصی را در بخش های مختلف برای این موضوع درنظر بگیریم و کارهای علمی، دقیق، کاربردی و اثربخش انجام شود.

تا امروز بخش های مختلفی آمده اند و در این زمینه ورود پیدا کرده اند اما خیلی از اقدامات، آنطوری که باید و شاید، اثرات و نتایج لازم را نداشته است. از این رو امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند توجه، جذب و تخصیص منابع و اعتبارات ویژه در این حیطه هستیم تا انشاءالله بتوانیم با بسیج همه عوامل، افراد، سازمان ها و نهادهایی که می توانند در این زمینه کمک کنند، گام های موثری را در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی برداریم. همانطور که اشاره شد متاسفانه آسیب های اجتماعی هرساله تنوع بیشتری پیدا می کند و با توسعه استفاده از ابزارهای ارتباطی در بین نوجوانان، هر سال موارد جدیدی به لیست این آسیب ها افزوده می گردد. در این زمینه نیز لازم است یک تیم دانشگاهی با توانمندی های علمی و پژوهشی، وارد شوند و آینده پژوهی کنند تا بتوانیم آسیب های اجتماعی را پیش از اینکه گریبانگیر جامعه شود و نواجوانان بدان مبتلا گردند، پیش بینی کنیم و بر این اساس اقدامات لازم در جهت رفع این آسیب ها انجام گردد.

دیدگاهها

دیدگاه ها (۱ دیدگاه)

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی